Partager/Share/Sangiza

21/3/2019, Emmanuel Senga.

Murekure ibitekerezo bigibweho impaka, aho kubifungirana.

Nyuma y’inyandiko natangaje kuri 19 Werurwe 2019 www:lecpinfo.com/ndarangisha-perezida…hangayitse…, hari abantu benshi bagize icyo bayivugaho, cyane ku mbuga nkoranyambaga, ariko icyatangaje ni uko, mu basanzwe baburanira ingoma ya Kagame, barimo n’abayobozi bamwe na bamwe, nta wigeze atinyuka kugira icyo yavuga kuri izo ndege, nyamara zagaragaraga mu mafoto. Ibi rero bikanzana kukwemeza ko mu Rwanda hakiri ibintu 2 bidakunze kuvugwaho, kubera ko Leta iyobowe na FPR, itabyemerera abantu. Impamvu ariko ikaba ari uko icyo kibujijwe kuvugwaho usanga ari igitamaza, cyangwa cyambika ubusa FPR na Perezida wayo.

Mu bikunze kwirindwa kuvugwaho ngo hato bitazamura akaboze, ikiza mbere ni ubwicanyi bwakorewe abahutu, aho bwaba bwarakorewe hose. Nyamara ubwo bwicanyi bwabaye ku manywa y’ihangu, haba muri Mata-Gicurasi 1995 i Kibeho, haba muri Zaire y’icyo gihe (1996-1998) FPR isenya inkambi zo muri Kivu. Ukongeraho n’abandi bose FPR yamanutse ikindagura guhera mu Mutara wa kera, mu Ruhengeri, Byumba… mbese u Rwanda rwose. Aha hose, aho abasirikare banyuze basize bakubuye, nk’uko babyitaga. Kugira ngo bitajya bikoza isoni Guverinoma ya FPR iyoboye u Rwanda muri iki gihe, ubwicanyi bwakorewe abahutu, kubera ko nta wundi wabukoze usibye FPR, ubutegetsi bwa FPR bwashyizeho ingufuri, maze bugerekaho igikangisho kizingiye ku mategeko, na yo yacuzwe kubera izo mpamvu: amategeko yo gupfobya jenoside yakorewe abatutsi. Bityo guverinoma ya FPR iba yiyemeje gukora ivangura, rinagera no mu ivangura ry’abapfuye. Aha munyumve neza, simburanira uruhande rumwe, kuko nemera jenoside yakorewe abatutsi; icyo nshaka ni uko ubwicanyi bwose buvugwa. Uvuze ubundi bwicanyi bwabaye, akitwa ko apfobya jenoside yakorewe abatutsi. None se gupfobya jenoside yakorewe abatutsi byaba bivuga iki?

Kuba gupfobya jenoside yakorewe abatutsi bihanwa n’amategeko, ariko byagera kugusobanura icyo bita gupfobya, ibisobanuro byimbitse bikabura, ibi iyo biteranye, ni byo bituma iryo tegeko ryo guhana abapfobya jenoside yakorewe abatutsi, rihinduka itegeko ritumvikana, kuko rihera ku marangamutima yo gukingira ikibaba ubundi bwicanyi bwakorewe abanyarwanda, byose bigaherekezwa no gutera ubwoba, gufunga, kuzimiza no kwica bikorerwa abanyarwanda batinyutse kuvuga ko muri FPR harimo n’abakoze ubwicanyi ku bandi banyarwanda butemewe kuvugwa. Nyamara aha twibutse ko bizatinda bigatebuka, ariko igihe kizagera bushyirwe hanze bugaragazwe. Hari ibintu byinshi bibubitsemo: byaba amajwi, inyandiko, indirimbo n’ibindi. Ibi byose nta we uzabasha kubihanagura. Gutera ubwoba ngo butavugwa rero ni ukwigiza nkana, ni no kuyobya uburari, buzatinda bukajya ku karubanda.

Igice cya kabiri cyagizwe ubwiru bukabije ni imiyoborere y’igihugu imeze nk’imiyoborere ya kimaffia. Iyo tuvuze ubuyobozi bwa kimaffia ni ubuyobozi butagaragazwa ngo umuntu abe yakurikirana uko bukora abyumve. Ubuyobozi bwose bushingiye ku bufindo ababuhuriyemo bazi bonyine. Inzego za Leta, nta handi wazisanga. Urwego rushinga amategeko rubaho ku izina, amategeko bayatora bakurikije uko Perezida w’u Rwanda abishaka, mu gihe bakagombye kuyabangikanya n’Itegeko Nshinga ry’igihugu. Ariko na ryo ni ko ritoye, rikurikizwa mu gusigasira inyungu za FPR n’Umuyobozi wayo. Urugero rutari kure ni nk’ingingo ya 114 yaryo igira iti:

Ingingo ya 114: Ukudakurikiranwaho icyaha ku wahoze ari Perezida wa Repubulika.

« Uwahoze ari Perezida wa Repubulika ntashobora gukurikiranwaho icyaha cyo kugambanira Igihugu cyangwa cyo kwica bikomeye kandi nkana Itegeko Nshinga, igihe aba atarabikurikiranyweho akiri ku mirimo ye ».

None se koko, mu gihugu kiyobowe n’igitugu, wumva ibi atari ugukingira ikibaba uri kuri uwo mwanya wa Perezida wa Repubulika, kuko icyaha ni icyaha, iyo ibimenyetso bibonetse, igihe icyo ari cyo cyose, uwagikoze agikurikiranwaho. Na ho kuvuga ko atakurikiranwa yaravuye ku mwanya wa Perezida wa Repubulika, ni ugusetsa imikara, kuko bazi neza ko mu bihugu biyobojwe igitugu, Perezida wa Repubulika aba ari hejuru y’amategeko yose, n’Itegeko Nshinga ririmo. None se wamufatisha irihe tegeko kandi yose ayicaye hejuru? Ahubwo biragaragara ko iyo avuye kuri uwo mwanya, ni ho aba ashobora gukurikiranwa, kandi bifite n’ikindi gisobanuro: ni uko ari muri icyo gihe avuye kuri uwo mwanya, atakaza ubudahangarwa yari afite nka Perezida wa Repubulika. Ni ngombwa gutegereza ko atakaza ubwo budahangarwa, ngo ashobore gukurikiranwa. Iyi ngingo ya 114 y’Itegeko Nshinga nta cyo imaze, usibye gukingira ikibaba Perezida uri ku butegetsi ubu.

Indege ya P.Kagame, Gulfstream G650, numero EI-LSN

Ikindi kitavugwaho ni Perezida Kagame ubwe, usibye iyo umusingiza. Mu gihe mu bihugu byateye imbere Perezida aba ari we muntu wirirwa mu itangazamakuru, ajorwa; bityo na we agakora ku buryo adaha umwanya abamujora kugira aho bamenera, akirinda amakosa aho yava hose. Bikaba rero ari muri urwo rwego n’indege  Kagame atunze nta we utinyuka kuzivugaho. Kandi birumvikana, kuko nta kuntu igihugu gitunzwe n’imfashanyo, gikenera ubufasha mu nzego zose, cyahindukira ngo kigire umukuru w’igihugu utunze indege eshatu, n’abaperezida bakomeye b’ibindi bihugu, nka Leta Zunze ubumwe z’Amerika (usibye Perezida Donald Trump  ubu winjiye muri Maison Blanche yari azisanganywe), Ubudage, Ubufaransa…mbese icyo wahitamo cyose, nta na kimwe tubona Perezida wacyo afite indege ku giti cye. Aho hose akoresha indege y’igihugu, ifite amabara y’igihugu ngo inagiheshe ishema. Nyamara mu Rwanda, Perezida warwo we ntagira indege y’igihugu agendamo, kandi ibiri amambu tuzi ko ari we ugenda cyane kurusha abaperezida bose babaho. Ni nde utakumva ko bihishe ikintu! Umuntu wese uzi Kagame no gukunda kugaragara, yakagombye kuba ari cyo kintu aba yarasabye ko igihugu kimugurira indege, ahubwo ikibazo kikaba kumenya ubwoko bw’iyamushimisha. Ibi bikaba bisobanura neza ubwoko bw’indege zitirirwa Kagame. Ikintu dushingiraho twemeza ko izi ndege ari ize ku giti cye, ni uko mbere na mbere ibi abantu bigenga kandi bakurikira babifitiye gihamya: aho zaguzwe, ayo zaguzwe, aho zicumbikiwe n’aho zikodeshwa, n’ibindi byinshi; ariko cyane cyane ni ukuntu buri gihe abantu bazamuye ikibazo cy’izo ndege, nta muyobozi n’umwe, nta munyapolitiki n’umwe, musanzwe muzi uko baburanira Perezida Kagame kuri buri kantu, ariko ku kibazo cy’indege bakaba baruca bakarumira. Impamvu turayizi, ni uko bafite amabwiriza yo kutagira icyo batangaza kuri izo ndege. Biranumvikana kandi, kuko ziriya ndege zatwaye igihugu amafaranga menshi kandi ziracyakomeza kuyagitwara. Ikintu nk’iki rero kirimo ubujura nk’ubu buhanitse baba badashaka ko cyavugwaho, kuko bikomeje gutyo byazageraho n’amayeri yose akoreshwa agashyirwa hanze.

Indi ndege ya P.Kagame aha yari i Kigali

Bibaye ari n’intego muzambwire uzatinyuka kuvuga kuri ziriya ndege za Nyakubahwa, aba mu Rwanda, usibye abashobora kubivugira hanze y’u Rwanda? Icyakora birakabije, ikibazo cyari gikwiye kuganirwaho kikabonerwa ibisubizo, aho gufunga amaso nk’aho nta cyo babona. Nyamara, Minisiteri y’Imari izitangaho akayabo buri gihe cyose Nyakubahwa asohotse, kandi nta we utazi ko ari we usohoka cyane ku Isi yose, yari ikwiye kugaragariza abanyarwanda niba Perezida Kagame yaraziguze amafaranga yahembwe, kandi ikanerekana ingano y’ingengo y’imari izigendaho. Iyo Minisiteri iramutse ibikoze, abanyarwanda batangazwa n’akayabo kazigendaho. Ntizigera ibikora rero.

None se ko Kagame, mu nama zose avuga ko u Rwanda rurwanya ruswa no kunyereza ibya rubanda, ni ikihe kiruta kunyereza niba ufite indege zawe bwite zikaba zaraguzwe na Leta, kandi Leta igasubira inyuma ikazigukodeshaho?

Indi ndege ya gatatu ya P.Kagame

Iki kibazo abanyarwanda ntibagomba kugihunga, kuko kiri mu bidindiza ubukungu bw’u Rwanda kandi kigaheza abanyarwanda mu bwoba buhoraho, bwo kutareba ibyo Perezida akora. Mwarangiza ngo muri muri demokarasi y’ubudasa nyarwanda, ahubwo muri muri demokarasi icuramye, itaboneka ahandi ku isi. None mwiyemeje kuyigumamo, cyangwa murashaka kuyihindura? Amahitamo ni ayanyu: mushobora gutangira mukaganira uko muzayihindura, kuko nemeza ko nta muntu waremewe kuba umucakara mu gihugu cye, ngo atinye kubaza uwo yagombye kuba yarahaye ubutegetsi,  binyuze mu matora, ngo amubaze icyo akoresha uwo mwanya yamutije. Na ho ubundi niba murekeye ibintu uko bimeze, nimwemere ko nta demokarasi mwifuza, mukomeze muberwe n’iyo yanyu y’ubudasa.

Abazagira icyo muvuga kuri iyi mpuruza mwese muhawe rugari, kandi byaba byiza abazagira icyo bungura abasomyi badatinye kubishyira hanze abanyarwanda twese tukungurana ibitekerezo, haba ari ukujya impaka tukazijya, kuko ni cyo demokarasi izanira abaturage: kujya impaka z’ibitekerezo, zinyuranye n’ibitutsi no gutotezanya. Muzamure intera mu mpaka mukora, murebe ko n’ubutegetsi butazabaha ibyo mushaka, kuko muzaba muvuga ukuri.

Impaka nziza, zungurana ibitekerezo ngizo izo abanyarwanda bakeneye, kugira ngo bakemure ibibazo byabo. Ibi birasaba ko habaho urubuga rwo kubiganiraho, nta guterana amagambo, nta gutukana; ahubwo rukaba urubuga rwo kungurana ibitekerezo bigamije gukosora ibibi bikorwa abantu babireba, bagahitamo kwipfuka mu maso, ngo ubutegetsi butabahitana. Ibi se bizageza ryari? Mubitekerezeho.